Tirohia mā te reo: Māori | English
He waiata me ngā haka
Ka tiakina e ngā kupu me ngā kīanga o tētahi waiata, haka rānei te mātauranga me ngā mōhiotanga o ngā tīpuna.
I ngā rā o mua waiatatia ngātahitia ai te waiata, me te ruarua o ngā nekenga ā-tinana, ā-ringa, me te kore taonga puoro hei haere tahi.
Engari kē ko ngā waiata o ēnei rā ka:
- waiatatia me te taonga puoro
- whai ōrua
- whakaaturia me te whānuitanga o ngā mahi ā-ringa, ā-tinana hoki (e uaua ana ēnei i ētahi wā).
Ko te Hokowhitu-a-Tū e haka ana i Ihipa pea.WWII © Alexander Turnbull Library, Te Whanganui-a-Tara, Aotearoa . Tohutoro: A-00891-F
Ko te waiata 'E te Hokowhitu' (te waiata i tīpakotia i tēnei kohinga hei tohu i a Ngohi C ) he tauira rawe o tō te Māori kaiaka ki te whakamahi i ngā rangi o te wā me te hoatu i a rātou ake kōrero kia tau ai ki te horopaki. Ko tōna rangi te rangi o te waiata nā Glenn Miller me tana Pēne Nui, arā, ko 'In the Mood'. E tohu ana i Te Hokowhitu-a-Tū – ina koa i a Rutene Tuarua, i a Moananui-a-Kiwa Ngarimu V.C.
E ai ki te kōrero, ko te waiata 'E Pari Rā' (i tīpakotia hei tohu i a Ngohi D) he rangi i tango i Tiamani, arā, ko te 'Blue Eyes Waltz', i te mita 3/4.
Ko te tikanga, e haere kōtui ana te haka ki te tāne me te pakanga, engari arā ētahi atu momo haka e whakaaturia ana e te wahine me te tamariki.
Ko te haka peruperu (pēra i 'Ka Eke i te Wiwī', i tīpakotia hei tohu i a Ngohi A) e mōhiotia nei mō āna nekehanga whiti, ā, whakaaturia ai i ngā wā o mua i mua i te pakanga, hei tuhi i a Tūmatauenga, hei whakamataku hoki i te hoariri. Me tino hāngai, me tino ngātahi te whakaaturanga o tēnei haka, kei tūpono te kino ki ngā toa i te pakanga.
Ko te haka taparahi he haka tino whai kawa. Ko 'Ka Mate' (nā Te Rauparaha), me 'Haane' (te haka i tīpakotia i konei hei tohu i a Ngohi B) ētahi haka taparahi. Ka whakanui a 'Haane' i ngā mahi i mahia e te hōia a Haane Manahi me tōna ora.
He kōrero anō mō ngā waiata/haka i tēnei rauemi
| Te Hokowhitu-a-Tū | Waiata/Haka | Kaupapa |
|---|---|---|
| Ngohi A | Ka Eke i te Wiwī
|
|
| Ngohi B | Haane
|
|
| Ngohi C | E te Hokowhitu
|
|
| Ngohi D | E Pari Rā
|
|

